9. Sınıf
Atom ve Periyodik Sistem
02 February 2026
Atom Modelleri
Dalton'dan Modern Atom Teorisine kadar atomun tarihsel yolculuğu.
# Atom Modellerinin Tarihsel Gelişimi
Atom fikri ilk kez Demokritos tarafından ortaya atılmış olsa da, bilimsel anlamdaki ilk modeller 19. yüzyılda başlamıştır.
### 1. Dalton Atom Modeli (1803)
- Maddenin en küçük yapı birimi atomdur.
- Atomlar içi dolu, parçalanamayan kürelerdir. (Bilardo topuna benzetilir)
- Bir elementin tüm atomları özdeştir.
- *Eksikliği:* Atom altı parçacıklardan ve izotoplardan bahsetmez.
### 2. Thomson Atom Modeli (1897)
- Atomda pozitif ve negatif yükler homojen olarak dağılmıştır.
- "Üzümlü Kek" modeli olarak bilinir (Kek pozitif yükü, üzümler elektronları temsil eder).
- Atom nötrdür.
- *Eksikliği:* Çekirdek kavramı yoktur.
### 3. Rutherford Atom Modeli (1911)
- Altın levha deneyi ile atomun büyük bir kısmının boşluk olduğunu kanıtlamıştır.
- Pozitif yükler çok küçük bir hacimde (çekirdek) toplanmıştır.
- Elektronlar çekirdek çevresinde döner.
- *Eksikliği:* Elektronların neden çekirdeğe düşmediğini açıklayamaz.
### 4. Bohr Atom Modeli (1913)
- Elektronlar çekirdekten belirli uzaklıktaki yörüngelerde (enerji seviyelerinde) bulunur.
- Temel hal ve uyarılmış hal kavramlarını getirmiştir.
- *Eksikliği:* Sadece tek elektronlu (H, He+, Li2+) sistemleri açıklayabilir.
### 5. Modern Atom Teorisi (Bulut Modeli)
- Elektronların konumu kesin olarak bilinemez, sadece bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgelerden bahsedilir. Bu bölgelere **Orbital** denir.
---
| Model | Anahtar Kavram | Benzetme |
| :--- | :--- | :--- |
| Dalton | Parçalanamaz | Bilardo Topu |
| Thomson | Elektron | Üzümlü Kek |
| Rutherford | Çekirdek | Güneş Sistemi |
| Bohr | Yörünge | Katmanlı Yapı |